Tê bì chân tay đau mỏi vai gáy là một vấn đề sức khỏe phổ biến, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của nhiều người. Nỗi ám ảnh này có thể xuất phát từ hai nguyên nhân chính là bệnh lý và căng cơ hoặc chấn thương.

Nguyên nhân bệnh lý

Tình trạng đau mỏi vai gáy kèm theo tê bì chân tay thường liên quan đến các vấn đề về hệ cơ xương khớp và thần kinh, đặc biệt là khi các cấu trúc như cột sống, đĩa đệm hoặc dây thần kinh bị ảnh hưởng. Theo chia sẻ từ Ông Nguyễn Thành Danh, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với kinh nghiệm phong phú trong điều trị bệnh lý xương khớp, các nguyên nhân bệnh lý này thường phát triển dần theo thời gian và cần được nhận diện sớm để tránh biến chứng. Dưới đây là một số bệnh lý chính gây ra triệu chứng này:

• Thoái hóa cột sống: Đây là tình trạng sụn khớp và đốt sống bị bào mòn theo tuổi tác hoặc do lối sống, dẫn đến cọ xát vào rễ thần kinh. Kết quả là đau nhức lan từ vùng cổ vai gáy xuống tay hoặc từ thắt lưng xuống chân, kèm theo tê bì, đặc biệt về đêm hoặc khi thời tiết thay đổi. Theo các nguồn y tế, thoái hóa cột sống là nguyên nhân phổ biến ở người trung niên, gây tê bì do chèn ép dây thần kinh.
• Thoái hóa đốt sống cổ: Khi đốt sống cổ thoái hóa, các gai xương hình thành và chèn ép dây thần kinh tại vùng vai gáy, gây đau mỏi kéo dài. Triệu chứng tê bì chân tay có thể xuất hiện khi chèn ép lan rộng, ảnh hưởng đến chức năng vận động hàng ngày. Chuyên gia Đông y lưu ý rằng tình trạng này thường liên quan đến sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể, làm suy yếu khí huyết lưu thông.
• Thoát vị đĩa đệm cổ: Đĩa đệm giữa các đốt sống bị lệch khỏi vị trí, chèn ép dây thần kinh gần đó, dẫn đến đau cục bộ, tê bì, yếu cơ tay chân hoặc đau lan theo đường dây thần kinh. Đây là nguyên nhân nghiêm trọng, có thể gây tê bì chân tay nếu ảnh hưởng đến cột sống thắt lưng kết hợp. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng thoát vị đĩa đệm là một trong những lý do hàng đầu gây tê bì chi dưới.
• Thoái hóa khớp: Các khớp bị tổn thương do tuổi tác hoặc viêm nhiễm, hạn chế vận động và gây tê bì cánh tay, bàn chân. Tình trạng này thường đi kèm với sưng viêm, làm gián đoạn dòng chảy khí huyết theo quan điểm Đông y, dẫn đến tê bì lan tỏa.
• Viêm đa khớp dạng thấp: Đây là bệnh tự miễn gây viêm nhiễm khớp, dẫn đến tê bì ở cả tay và chân. Bệnh thường khởi phát ở phụ nữ trung niên, với triệu chứng đau mỏi vai gáy kèm tê bì do tổn thương màng hoạt dịch khớp.
• Hẹp ống sống: Ống sống bị thu hẹp do thoái hóa hoặc gai xương, chèn ép tủy sống và rễ thần kinh, gây đau mỏi vai gáy và tê bì chân tay, đặc biệt khi đi bộ hoặc đứng lâu. Đây là nguyên nhân phổ biến ở người cao tuổi.
• Đau dây thần kinh tọa: Thường xuất phát từ cột sống thắt lưng, gây đau lan từ lưng xuống chân, kèm tê bì. Nếu kết hợp với vấn đề cổ vai gáy, triệu chứng có thể lan rộng đến tay.
• Bệnh lý khác: Bao gồm viêm khớp, vôi hóa cột sống, rối loạn khớp bả vai lồng ngực, rối loạn chức năng thần kinh, viêm bao khớp vai, thậm chí một số trường hợp nghiêm trọng như ung thư hoặc thiếu máu não. Những bệnh này có thể gây tê bì chân tay do ảnh hưởng đến hệ thần kinh ngoại biên hoặc lưu thông máu kém.

Những nguyên nhân bệnh lý này thường tiến triển chậm, nhưng nếu không chú ý, có thể dẫn đến hạn chế vận động nghiêm trọng. Ông Nguyễn Thành Danh nhấn mạnh rằng trong Đông y, các bệnh lý này liên quan đến sự tắc nghẽn kinh lạc, đòi hỏi sự đánh giá toàn diện về thể trạng người bệnh.

Căng cơ hoặc chấn thương

Không chỉ các bệnh lý mới gây ra đau mỏi vai gáy tê bì chân tay, mà tình trạng này còn có thể xuất hiện do căng thẳng cơ học hoặc tổn thương đột ngột. Theo kinh nghiệm của chuyên gia Đông y, những nguyên nhân này thường liên quan đến lối sống hàng ngày, như làm việc văn phòng hoặc hoạt động thể chất không đúng cách, dẫn đến mất cân bằng khí huyết và kinh lạc bị bế tắc. Dưới đây là các yếu tố cụ thể:

• Căng cơ: Khi cơ vùng cổ vai gáy phải hoạt động liên tục trong thời gian dài, như ngồi máy tính sai tư thế hoặc mang vác nặng, cơ bị kéo căng quá mức, gây đau mỏi và tê bì lan xuống tay chân. Tình trạng này phổ biến ở nhân viên văn phòng, với tê bì do chèn ép tạm thời dây thần kinh.
• Chấn thương: Tập luyện thể thao sai kỹ thuật, tập quá sức mà không khởi động, hoặc tai nạn giao thông có thể gây chấn thương vùng vai gáy. Lúc này, ngoài đau mỏi, còn có cứng cổ, đau đầu, co thắt cơ bắp và tê bì chân tay do tổn thương dây thần kinh. Chấn thương thường gây triệu chứng cấp tính, khác với bệnh lý mãn tính.
• Tính chất công việc và tư thế sai: Làm việc lặp lại như lái xe, thợ may hoặc sử dụng điện thoại lâu dài dẫn đến căng thẳng cơ vai gáy, gây tê bì. Tư thế cúi đầu thường xuyên làm lệch cột sống, chèn ép thần kinh chi trên và dưới.
• Thay đổi thời tiết: Thời tiết lạnh hoặc ẩm ướt có thể làm co cơ và mạch máu, tăng đau mỏi vai gáy và tê bì chân tay, đặc biệt ở người có tiền sử xương khớp yếu.
• Căng thẳng quá mức: Stress tinh thần làm căng cơ toàn thân, ảnh hưởng đến vùng vai gáy, dẫn đến tê bì do gián đoạn lưu thông máu và khí huyết.
• Lạm dụng cơ quá mức: Hoạt động lặp lại như chơi thể thao không đúng cách hoặc lao động nặng gây mỏi cơ, tê bì tạm thời.

Những nguyên nhân này thường có thể cải thiện nếu điều chỉnh lối sống, nhưng nếu kéo dài, có thể dẫn đến bệnh lý mãn tính. Chuyên gia khuyên nên chú ý đến dấu hiệu sớm để tránh biến chứng.

Minh họa cơ chế gây đau mỏi vai gáy và tê bì

Tổng thể, đau mỏi vai gáy tê bì chân tay không phải là một bệnh riêng lẻ mà là triệu chứng của nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc hiểu rõ nguồn gốc giúp người bệnh nhận diện kịp thời. Theo Ông Nguyễn Thành Danh, cách tiếp cận Đông y nhấn mạnh vào việc cân bằng cơ thể để giảm triệu chứng, nhưng luôn khuyến khích khám chuyên khoa để chẩn đoán chính xác. Nội dung này dựa trên các nguồn y tế đáng tin cậy và kinh nghiệm chuyên môn, nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho độc giả.

—

Thông tin của Lương y Nguyễn Thị Thành Danh

Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thành Danh là một chuyên gia y học cổ truyền, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ và phụ khoa, với hơn 30 năm kinh nghiệm. Bà hiện là cố vấn cho Dược Bình Đông. Bà có chuyên môn về các vấn đề kinh nguyệt và các vấn đề phụ khoa khác.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thị Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital